कर
वर्षान्त कर मिलान, आयकर, फिर्ता — विदेशीहरूलाई अलमल्याउने करहरू एकै ठाउँमा। कोरियामा कमाएको आयमा विदेशीहरूलाई पनि कर लाग्न सक्छ।
आफ्नो पेन्सन फिर्ता लिनुहोस् (कोरिया छोड्नुअघि)
तपाईंले तिरेको पेन्सन रकम कोरिया छोड्दा फिर्ता पाउन सक्नुहुन्छ — धेरैजसो कम्पनीको हिस्सा र ब्याजसमेत सँगै पाइन्छ। कुनै शुल्कविना, आफैले।
कर गाइड
वर्षान्त कर मिलान (연말정산)
वर्षान्त कर मिलान भनेको कम्पनी (स्रोतमै कर कट्टा गर्ने जिम्मेवार) ले गत वर्षभरि तपाईंले तिरेको तलब आयकर फेरि हिसाब गरी निश्चित गर्ने प्रक्रिया हो। सामान्यतया हरेक वर्ष जनवरी–फेब्रुअरीमा कम्पनीमार्फत हुन्छ: बढी तिरेको भए फिर्ता पाइन्छ, कम तिरेको भए थप तिर्नुपर्छ। कोरियामा तलब आय भएका विदेशी कामदार पनि यसको दायरामा पर्छन्। राष्ट्रिय कर सेवाको ‘वर्षान्त मिलान सरलीकृत सेवा’ बाट कट्टीका कागजात एकैपटक जम्मा गर्न सकिन्छ।
समग्र आयकर विवरण (मे महिना)
समग्र आयकर (종합소득세) भनेको गत वर्षभरिका विभिन्न आय जोडेर हरेक वर्ष मे महिनामा आफैं विवरण बुझाई तिर्ने कर हो। वर्षान्त मिलानले सकिने एउटै तलब आय मात्र भए सामान्यतया छुट्टै विवरण चाहिँदैन — तर धेरै ठाउँको काम, फ्रिल्यान्स (व्यवसाय आय), व्यवसाय, भाडा वा अन्य आय भए दायरामा पर्न सक्नुहुन्छ। कोरियामा लामो समय बसे कर कानुनअनुसार ‘बासिन्दा’ मानिने हुँदा कोरियामा कमाएको आय विवरणको विषय हुन सक्छ। विवरण Hometax (वेब) वा Sontax (एप) मा बुझाइन्छ, र म्याद सामान्यतया मे महिनाभर (प्रायः मे 31 सम्म) हुन्छ।
कर फिर्ता रकम पाउने
वर्षान्त मिलान (फेब्रुअरी) वा समग्र आयकर विवरण (मे) को नतिजामा कर बढी तिरेको देखिए फरक रकम फिर्ता पाइन्छ। साथै पहिले भएको तर खाता दर्ता नगरेका कारणले अझै नलिएको ‘नलिइएको फिर्ता रकम’ पनि हुन सक्छ। फिर्ता पाइने/नपाइने र रकम व्यक्तिअनुसार फरक हुन्छ; हेर्ने, खाता दर्ता गर्ने र निवेदन दिने काम Hometax (वेब) वा Sontax (एप) मा आफैं गर्न सकिन्छ। देश छोड्ने योजना भएका विदेशीले बाहिरिनुअघि नै मिलाउनु सुरक्षित हुन्छ।
आय प्रमाणपत्र / स्रोत कर कट्टी रसिद निकाल्ने
ऋण, भिसा म्याद थप वा विभिन्न निवेदनमा ‘आफ्नो आय प्रमाणित गर्ने कागजात’ प्रायः चाहिन्छ। मुख्य रूपमा (निश्चित भएको वार्षिक आय देखाउने) आय प्रमाणपत्र (소득금액증명) र (कम्पनीले कट्टा गरी विवरण दिएको तलब आय देखाउने) स्रोत कर कट्टी रसिद (원천징수영수증) छन्। दुईको प्रयोजन अलि फरक भएकाले माग्ने निकायलाई कुन कागजात चाहिने हो पहिले बुझ्नुहोस्। Hometax (वेब), Sontax (एप), Gov24 मा अनलाइन निःशुल्क निकाल्न मिल्छ, र स्वचालित किओस्कबाट पनि निकाल्न सकिन्छ।
राष्ट्रिय पेन्सन एकमुष्ट फिर्ता (देश छोड्दा)
राष्ट्रिय पेन्सनमा तिरेको प्रिमियम ‘कर’ होइन, फिर्ता पाउन सकिने तपाईंकै पैसा हो। सामाजिक सुरक्षा सम्झौता आदि अनुसार तोकिएका देशका नागरिक वा सर्त पूरा गर्ने विदेशीले कोरिया स्थायी रूपमा छोड्दा तिरेको प्रिमियम ‘एकमुष्ट फिर्ता रकम’ का रूपमा पाउन सक्छन्। आफूले तिरेको भाग मात्र होइन, कम्पनीको भाग र ब्याजसमेत समेटिने अवस्था धेरै छ। सामान्यतया देश छोडेको पुष्टि भएपछि भुक्तानी हुन्छ, र छोड्नुअघि, छोड्ने दिनै (इन्छन एयरपोर्ट) वा छोडेपछि गरी दाबी गर्ने तरिका धेरै छन्। सम्पर्क निकाय राष्ट्रिय कर सेवा होइन, राष्ट्रिय पेन्सन सेवा (NPS ☎1355) हो।
विदेशीका लागि एकल कर दर (단일세율)
वर्षान्त मिलान/विवरण बुझाउँदा विदेशी कामदारले सामान्य प्रगतिशील दर (आय बढ्दै जाँदा दर पनि बढ्ने तरिका) को सट्टा ‘एकल कर दर (단일세율) विशेष व्यवस्था’ रोज्न सक्छन्। एउटै तोकिएको दरले हिसाब हुने भए पनि प्रायः अधिकांश करमुक्त, छुट र आय/कर कट्टी छोड्नुपर्ने तरिका भएकाले फाइदा/बेफाइदा व्यक्तिपिच्छे फरक हुन्छ। निवेदन दिए मात्र लागू हुन्छ, र दुवै तरिकाले हिसाब गरी आफूलाई फाइदा हुने रोज्नु नै मुख्य कुरा हो। ⚠️ नीतिअनुसार यो गाइडमा दरको ठोस अंक लेखिँदैन — यस वर्षको लागू दायरा, दर र अवधि राष्ट्रिय कर सेवा / Hometax मा अवश्य पुष्टि गर्नुहोस्।
व्यवसाय दर्ता / भ्याट (स्वरोजगार, फ्रिल्यान्स)
कोरियामा व्यापार/व्यवसाय गर्न ‘व्यवसाय दर्ता (사업자등록)’ गर्नुपर्छ। तर सबैभन्दा पहिले आफ्नो बसाइ हैसियतले व्यवसाय (नाफामूलक गतिविधि) गर्न दिन्छ कि भनेर जाँच्नुपर्छ — अनुमति नभएको भिसामा व्यवसाय गरे बसाइ र रोजगारीमा ठूलो समस्या आउन सक्छ। व्यवसायी भएपछि मूल्य अभिवृद्धि कर (सामान्यतया व्यवसायीको किसिमअनुसार वर्षमा 1–2 पटक) र समग्र आयकर (हरेक वर्ष मे) विवरण बुझाउने दायित्व बन्छ। निवेदन/विवरण Hometax (वेब), Sontax (एप) वा कर कार्यालयमा गर्न सकिन्छ।
यो सामान्य जानकारी हो र यसको कुनै कानुनी मान्यता छैन। कर हरेक वर्ष परिवर्तन हुन्छ र तपाईंको अवस्थामा निर्भर हुन्छ — सधैं आधिकारिक स्रोत (राष्ट्रिय कर सेवा ☎126, Hometax, कर विशेषज्ञ) सँग पुष्टि गर्नुहोस्।